The Sundays Project (Chuukese Original)

Aewin Ranin Sukun

1 Raninfen

Download & Print PDF.

PDF files contain 2 pages and optimized for web download.

Two paper sizes to print from:

sun-1-chuukese

Akota me amonata mwen sukun epwe poputa. Ei fansoun mi awora om me noum ewe weweiti ne amonata faniten ewe poputan ierin sukun. Mei auchea amonata me mwan, pun kosap osukosuk.

Aewin metochun ekkewe chon sukun epwe kawor:

  • Taropwen Uputiw
  • Taropwe Seni Pioing
    (Taropwen Oposun Semirit, Taropwen Chek/Kensa, Taropwen TB)
  • Taropwen Sukun (seni ewe sukun e saingo ne fiti)
  • Taropwen Mumuttan Tumun (ika esap en ewe wesetan sam/iin)

Sam/Iin oute chok monuki!

  • Inet epwe poputa sukun.
  • Ewe taropwen iteiten pisekin Sukun seni ewe sukun.
  • Noum ewe epwe unus aposun me chekin me mwen sukun epwe poputa.
  • Chekii ika mei wor kuuen noum ewe. Safeni me nimeti me mwen an sukun epwe poputa.

An Sam/Iin Tong ina ach Epinukunuk

2 Raninfen

Download & Print PDF.

PDF files contain 2 pages and optimized for web download.

Two paper sizes to print from:

sun-2-chuukese

En won winikapom an noum we epinukunuk me pochokun. Chemeni, pwe noum iwe mei unusen pireir me nuwokus non ewe aewin ran ika wiken sukun. Iei popun om fansoun mei unusen auchea ngeni noum iwe.

  • Fafino me mwen epue atongaw.
  • Mwenani noum iwe non ewe aewin ranin sukun.
  • Tumunu nonomun me nimenimen noum iteiten fansoun meinisin.
  • Amongon fichochu noum iwe iteiten nesosor.
  • Tinano noum iwe ngeni sukun iteiten ran tumunu esap mang.
  • Awora ewe fansoun akasos mi fich ngonuk me noum iwe me mwen epue ne poputa sukun.
  • Etutu noum iwe me mwen epue anut. Tumunu epue anutokai.

Anisi noum ewe epwe Unuseoch Nonomun non Sukun

3 Raninfen

Download & Print PDF.

PDF files contain 2 pages and optimized for web download.

Two paper sizes to print from:

sun-3-chuukese

An emon semirit epue fefeita non an kaeo a anongonong won an achoch non sukun, me aponuweta ika fori an nesenin non sukun. Kich sam/iin achocho pesei nouch kewe repue achocho. Anea nour kewe Buken Anukun Sukun pue kopue sine met kopue for me noum uwe.

An Nesen epue fori non imwan

  • Awora ew neni mei saram me mosonoson ren noum ewe epwe fori an nesenin non imw.
  • Kopwe nom fansoun an noum ewe fori an kewe nesen pun epwe tongeni kapas eis ngonuk ren om aninis.

Aponueta Ranin Sukun

  • Meinisin semirit non Ewin tori Engon me Ruuen mwich repwe fiti sukun. (6 ngeni 17 ier)
  • Wisemi sam/iin apochokuna ngeni noumi kewe repwe sukun. Ika resap fori iei usun iwe oupwe tipis fan pwungun annuk.

Epetin Feiengaw

  • Kopwe sinei ekkewe annuk fan iten epue epeti feiengawen inis, ika pwan met epwe osukosuka an ewe semirit ekiek.

Kuu

  • Cheki mokuren noum ewe ika mei wor kuuan. Safeeni me mwen epwe poputa sukun.

Kaeo a Poputa non Imw

4 Raninfen

Download & Print PDF.

PDF files contain 2 pages and optimized for web download.

Two paper sizes to print from:

sun-4-chuukese

An semirit kaeo e poputa me non imw. Nonomum ngeni noum ewe ina nongonongun pochokunen inisin me mamaritan an ekiek. En ewe aewin sense ngeni noum ewe. Semirit ra kaeo seni nonomun ar mamarita. Met ke aiti ngeni noum ewe, ina met kopwe pwan angei senir. Noum ewe epwe tongeni fori met re kaeo sonuk.

Pwar ngeni noum ewe pue en mei aucheani ar kaeo:

  • Kapas eis ika ifa usun an sukun iteiten ran.
  • Kapas eis ika io chiechian.
  • Emon semirit epwe pwapwaiti no sukun ika mi kuna an inan me saman tipeeu ngeni an kaeo.
  • Pwari ngeni noum ewe tong me epinukunuk me mwen an no ngeni sukun iteiten ran.
  • Achocho ne apochokuna netipen noum senir ewe nupwen an mefi osukosuk non an kaeo.
  • Menin, tong me tumun nefinen sam/iin me chon non imw mei pwan anisata nonomochun emon semirit.

Sam me Iin repwe Sopweno Wiser non Sukun me Soop

5 Raninfen

Download & Print PDF.

PDF files contain 2 pages and optimized for web download.

Two paper sizes to print from:

sun-5-chuukese

Sukun a poputa me non imw tori non sukun me soop. Ekewe sam/iin urenapen an nour kaeo. Sam me Iin ra koon sinei nonomun nour kewe semirit.

Met ekkoch mettoch upwe tongeni fori?

  • Aninis nupwen a wor om fansoun non an noum ewe sukun.
  • Kapas eis ika mei kamo, ika ese kamo enen noum ewe.
  • Kapas eis faniten ekkoch aninisin kaeo ngeni noum ewe.
  • Fifiti ekkewe mwichen sam/iin me sense.
  • En mei tongeni tungor emon chon awewe ika chiaku fan itom.
  • Weweiti om una pung fan nurun ena annuk Esap Chino mo Emon Semirit.

Anea ngeni Noum we Iteitan Ran

6 Raninfen

Download & Print PDF.

PDF files contain 2 pages and optimized for web download.

Two paper sizes to print from:

sun-6-chuukese

An emon semirit nipwakeoch ne anea puk a men auchea ngeni napanon an sine me ochunon an angangen sukun. Kaeo anea puk mi fen pwan amwasanga emon semirit an epwe tongeni ekiekieta ekkoch metoch an epwe fori, pwan suki asamen an nipwakeoch. Emon semirit mi sine anea puk a pwan tongeni mak.

Ka tongeni chok poputa ne fori ei seni chok ne monukonur tori ar ratongeni fiti sukun pwan tori ar tufichin anea.

Sousinenap ra pwarata pwe ekkei nongonong ra anisi an semirit repwe fokkun sine anea puk:

  • Eoren ngenir chok ekewe peirakin anea me nekukunur.
  • Aiti ngenir ekkoch metochun mak won (porun cereal, sain won sitowa, sain won aan me pwan ekoch).
  • Awora fansoun repwe pusin imuno ne anea puk.
  • Sam/Iin ika meimuk mei aucheani an epwe anea puk.
  • Awora ekkoch fansoun feino ngeni ekkoch neni (zoo) nenien monun neman, (aquarium) nenien monun neset, (museums) nenien pisekin nom me pwan ekkoch.
  • Kaeo ngeni mesen mak, foufoun kapas, iten metoch me newenewenen fos fansoun ar rong kon me tutunap.
  • Awora fansoun feino ngeni ewe library.
  • Awora puk mi apwapwa ngeni ewe semirit.

Wisen Sam ngeni Noun

7 Raninfen

Download & Print PDF.

PDF files contain 2 pages and optimized for web download.

Two paper sizes to print from:

sun-7-chuukese

Non nonomun familien Chuuk, ewe Sam ii ewe a watte an pung non manawen ewe semirit. I a wor ren ewe pochokun me tufich an epwe epungu ewe semirit. Sam I ewe mokuren family pwan chon angangen tufichin ewe family.Wisan epwe anganga tufichin an ewe family pwan awewei me osukuna nonomun eorenien chon Chuuk.

Mei fat pwe ewe mwan non eorenien chon Chuuk epue wisen chon emwen me nemenem, iei popun semirit usun repwe ousening ngeni an ewe sam kapas nap seni ewe inn.

Nonomochun ewe family, nupwen ewe sam mi oponueta wisan.

  • Inamwo ika rese wesen apasata nge kopwe sinei pwe ir mei eosuku om emwen me aninis.
  • Kapas eis ika ifa usun, non sukun, ion chiechian me met sokkun urumot a kon pwapwaiti.
  • Awora om fansoun ngeni noum ewe.
  • Porous ngeni noun ewe ren met epwe fis ngenir ika pwe repwe un sakkaw me pwan angei ekkoch sokkun safei (drugs) mi ngaw.
  • Porous ngenir usun om luku, usun eoreni, uruo me tutunap.
  • Porous ngenir ifa usun ar repwe nonomoch won Hawaii.

Acknowledgements

Hawaii Parent Information Resources Center a mochen pwarata an kinisou ngeni ewe Chuukese Special Advisory Committee, akkaewin ekewe chon aninis mi efisi ponuetan ei 7 Raninfen.

MCM Sonis, IS Phillik, Robert Lorin, Joseph Peter, Kikue Moufa, Benito Moufa, Ioshimi Toreph Dacca Francis, Jane Hartman, Suwersita William, Nasao Moses, Ismael Dobich, Angela Kaiwikuamoohoihou, Daniel Young, Lydia Cruz, Jacklyne Moses, & Elsa Rain.